top

Refaktura w transakcjach podmiotów powiązanych

Natalia Kaczorowska, DMS TAX

Wzajemne powiązania pomiędzy przedsiębiorstwami prowadzą do zawierania transakcji, w których jeden z podmiotów świadczy różnego rodzaju usługi na rzecz drugiego przedsiębiorstwa stanowiące podmioty powiązane na gruncie art. 11 uCIT[1] czy też art. 25 uPIT[2]. W wielu przypadkach współpraca pomiędzy tymi podmiotami odbywa się na zasadzie rozliczenia kosztów zakupionej uprzednio przez pierwszy podmiot usługi i przeniesieniu jej wartości na drugi powiązany podmiot.  

Wskazane powyżej czynności określane są mianem refaktury. Niestety pojęcie to nie ma swojej definicji na gruncie przepisów prawa podatkowego, jednak zostało ono ukształtowane w praktyce gospodarczej i odnosi się w zasadzie do usług. Pomimo braku uregulowania refaktury w przepisach uznaje się, iż jest ona dopuszczalna.[3]

W praktyce refakturowanie jest następstwem zawartych pomiędzy powiązanymi przedsiębiorstwami umów bądź porozumień w zakresie ustalenia, który z podmiotów będzie zobowiązany do poniesienia określonych kosztów. Zatem refakturowanie polega na odsprzedaży usług nabytych uprzednio przez podmiot dokonujący refaktury od kontrahenta zewnętrznego, na rzecz drugiego podmiotu powiązanego. Następstwem czego jest wystawienie przez pierwszy podmiot faktury, potwierdzającej odsprzedaż danej usługi czyli tzw. refaktury.

Wskazany powyżej zapis związany jest z art. 8 ust. 2a uVAT[4], w którym ustawodawca odniósł się do sytuacji, że w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi. Dlatego też tym bardziej należy uznać wskazaną refakturę kosztów usługi za odsprzedaż tych usług przez podmiot powiązany.

Na potwierdzenie powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 17 maja 2010 r. wskazał, iż refakturowanie powinno być traktowane jako odsprzedaż uprzednio zakupionych usług po kosztach, jest zatem równoznaczne ze świadczeniem zakupionej uprzednio usługi. W tym ujęciu refakturujący świadczy w istocie usługę, z której faktycznie korzysta ostateczny odbiorca. Oznacza to, że podmiot pośredniczący w świadczeniu usługi jest uprzednio nabywcą (odbiorcą) usługi, a następnie sam świadczy zakupioną wcześniej usługę. W świetle powyższego,
w sytuacji gdy dochodzi do refakturowania usługi przez udziałowca na rzecz spółek zależnych, należy wnioskować, że udziałowiec świadczy zakupioną wcześniej usługę na rzecz spółek zależnych.
Tym samym należy wskazać, że pomiędzy podmiotami powiązanymi, dochodzi do zawarcia transakcji.[5]

Odnosząc się do stanowiska Ministra Finansów, iż w przypadku wystąpienia rafaktury pomiędzy podmiotami powiązanymi, dochodzi do zawarcia transakcji należałoby odnieść się do definicji tego pojęcia. Niestety podobnie jak przy refakturze, również i w tym przypadku regulacje prawne nie zawierają definicji transakcji. Niemniej jednak możliwym jest odniesienie się do definicji słownikowej, w słowniku języka polskiego transakcja rozumiana jest jako operacja handlowa dotycząca kupna lub sprzedaży towarów lub usług.[6] Zatem w analizowanym przypadku zgodnie ze stanowiskiem sądu będziemy mieli do czynienia z zawarciem przez podmioty powiązane transakcji.

Zgodnie z zapisami art. 9a uCIT  podatnicy dokonujący transakcji z podmiotami powiązanymi są zobowiązani do sporządzenia dokumentacji podatkowej obejmującej określone we wskazanym przepisie elementy. W związku z czym podmioty powiązane zawierające transakcję polegającą na odsprzedaży pomiędzy sobą zakupionych uprzednio usług z zewnątrz, w myśl powyżej wskazanego przepisu, będą zobligowane do przygotowania dokumentacji podatkowej. Przy czym należy wskazać, iż obowiązek taki wystąpi po przekroczeniu wartości progowych określonych w art. 9a ust. 2 uCIT.

W powyższej kwestii wypowiedział się również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 15 stycznia 2013 r., w którym wskazał, że  „(…) potwierdzona fakturą odprzedaż na rzecz podmiotu powiązanego nabytej uprzednio usługi (…) stanowi w istocie sprzedaż, świadczenie, usługi na rzecz podmiotu powiązanego. Okoliczność, że świadczenie usługi następuje z tytułu transakcji mającej postać odsprzedaży, udokumentowanej ponadto fakturami VAT, nie zwalnia od obowiązku sporządzenia dokumentacji z art. 9a ust. 1 uCIT, jeżeli spełniona została przesłanka z art. 9a ust. 2 pkt 2 uCIT”.[7] Takie też stanowisko zajął wspomniany już wcześniej Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 2010 r.[8]

Podsumowując, transakcja polegająca na odsprzedaży pomiędzy przedsiębiorstwami powiązanymi zakupionej uprzednio usługi obliguje te podmioty na gruncie analizowanych przepisów do przygotowania odpowiedniej dokumentacji podatkowej. Należy przy tym wskazać, że każdy przypadek refaktury kosztów podmioty powiązane powinny traktować indywidualnie i poddać go odpowiedniej analizie.

 


[1] Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych z dnia 15 lutego 1992 r. (Dz. U. Nr 21, poz. 86, z póź. zm.), dalej: uCIT.
[2] Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26 lipca 1991 r. (Dz. U. Nr 80, poz. 350, z póź. zm.), dalej: uPIT.
[3] Joanna Jesionowksa, Refakturowanie, http://www.epodatnik.pl/artykul/doradca_podatnika/3849/Refakturowanie.html (11.02.2014 r.).
[4] Ustawa o podatku od towarów i usług z dnia 11 marca 2004 r. (Dz. U. Nr 177, poz. 1054, z póź. zm.).
[5] III SA/Wa 2133/09
[6] Słownik języka polskiego, http://sjp.pwn.pl/slownik/2578480/transakcja (11.02.2014 r.).
[7] II FSK 1052/11
[8] III SA/Wa 2133/09

Pokaż wszystkie publikacje

© DMS TAX Sp. z o.o. 2014

Właściwe wsparcie
dla Twojego biznesu

Świadczymy usługi z zakresu:

 Zobacz >>

Masz kontrolę cen transferowych? Skorzystaj
z pomocy ekspertów DMS TAX.

Skontaktuj się z nami:

Kontrola cen

lub zadzwoń:
+48 71 79 25 991